Prinsjesdag 2018: Stijgende kosten onder Rutte III

0
82

Recent berichtte de NPO dat de gemiddelde koopkracht in 2019 onverwachts hoger zou uitpakken, van 1,3% naar 1,5%. Dit op basis van gelekte berichten voor Prinsjesdag. Dat de koopkracht (Purchasing Power, p.p. om de vakterm te gebruiken) zou stijgen lijkt mij uiterst onwaarschijnlijk. Wat is koopkracht? Koopkracht staat voor hoeveel valuta waard is in verhouding tot commoditeiten en diensten. Met andere woorden, hoeveel kan men kopen met een euro. Dat men meer koopkracht heeft kan door slechts 2 redenen komen: lagere prijzen of hogere inkomsten. Dus laten we allereerst eens kijken naar prijzen.

Allereerst is er stijgende inflatie (2,14% in Juli) wat de prijzen doet stijgen (inflatie is effectief dat valuta minder waard wordt tegenover commoditeiten en diensten). Van september 2017 tot augustus 2018 is de inflatie met 0,6% gestegen.

Verder ingaande op prijzen, in 2019 gaat de BTW basisbenodigdheden omhoog van 6% naar 9%. Even terzijde, de verhoging van 19% naar 21% van de BTW op niet essentiële middelen in 2012 was een zogenaamde “crisismaatregel” en dat was slechts 2% (en is overigens nog steeds niet teruggedraaid). Volgens het ING komt de hogere BTW in 2019 neer op 300 euro hogere kosten per huishouden per jaar.

https://www.ing.nl/zakelijk/kennis-over-de-economie/onze-economie/de-nederlandse-economie/publicaties/huishouden-door-btw-verhoging-volgend-jaar-300-euro-duurder-uit.html

Hogere ziektekosten. De zorgpremie gaat ook omhoog in 2019, volgens zorgwijzer gaat de gemiddelde premie omhoog met 124 euro per persoon.

https://www.zorgwijzer.nl/zorgverzekering-2019/zorgpremie-2019-met-124-euro-omhoog

De energie en waterkosten worden hoger, vooral door hogere heffingen. Volgens pricewise komt dit neer op een stijging van 150 euro per huishouden.

Regeerakkoord: Energierekening na 2018 nog € 150,- hoger

De hypotheekrenteaftrek gaat met 0,5% omlaag. Dit betekent hogere woonlasten voor koopwoningen.

Hervorming van het belastingstelsel. Inkomens onder de 20,000 leveren 75 euro extra in per jaar, hogere inkomens gaan er enigszins op vooruit.

Voor het gemiddelde huishouden, ofwel modaal inkomen van 36,000 per jaar, zeg een getrouwd stel met een koophuis met beiden een modaal inkomen, krijgen we in direct berekenbare cijfers een stijging van 698 euro (energie, ziektekosten x2 en BTW). Daarnaast stijgen hun woonlasten met 0,5% vanwege de lagere hypotheekrenteaftrek. Hoeveel dat precies wordt, is afhankelijk van de hypotheek. Maar het gaat toch in ieder geval om een paar tientjes, op de gemiddelde woningprijs in Nederland van 256,000 euro (https://www.eigenhuis.nl/huis-kopen/bestaande-bouw/onderhandelen/waarde-huis-bepalen/calcasa/woningprijzen) en een gemiddelde 10 jaar hypotheek met rente rond de 1,7%.

Voor een modaal inkomen is het belastingvoordeel rond de 700 euro, maar alleen al de BTW, ziektekosten en energieheffing nullificeren dit belastingvoordeel. 0,5% hogere hypotheeklasten, hoewel lastig te berekenen hoeveel dat exact per huishouden gaat bedragen, overschrijd dat belastingvoordeel. Daarbovenop zien we een inflatie van 2,14% dit jaar. Kwa prijzen gaan we er dus niet op vooruit in de koopkracht.

Als die 1,5% stijging in koopkracht niet aan de kant van de prijzen ligt, dan moet het van de kant van de inkomsten komen. Oftewel, Salarisverhogingen. In de private sector zit dat er waarschijnlijk niet echt in, zeker niet voor mensen werkzaam voor het MKB. In het nieuws spreekt men wel van salarisverhoging tussen 2% a 3%, maar laat u mij maar weten of u dat op uw werk krijgt. Ik in ieder geval niet.

Wel is het salaris van ambtenaren omhoog gegaan met 7%, vandaar ook dat het budget deficit naar -0,4% van het BNP daalt (want waarom zou de overheid meer moeten betalen voor hogere lonen in de private sector?). En daar lijkt de hele stelling over de koopkracht op te berusten: ambtenarenlonen. 1,5% groei in de koopkracht ondanks alle stijgende lasten en inflatie lijkt best geloofwaardig als men daar een loonstijging van 7% tegenovergesteld. Als we de media geloven en we 2% a 3% loonstijging zien in algemeen, tegenover 2,14% inflatie en hogere woonlasten meegenomen, dan lijkt mij meer dan 0,5% groei in koopkracht onwaarschijnlijk.

Ik zou er even echt voor moeten gaan zitten om uit te rekenen wat de exacte cijfers voor het modale gezin zouden zijn, dit is slechts een snelle berekening op basis van Prinsjesdag. Maar 0,5% lijkt me al optimistisch, want ik verwacht eigenlijk geen loonstijging. Mijn voorspelling voor 2019 is: nullijn à -1% op een modaal inkomen. Voor inkomens tussen 18,000 euro en 24,000 levert men nog meer in. Dan heeft men net geen recht op vergoedingen en heeft men ook geen belastingvoordeel in het nieuwe 2 schijven systeem. Mensen met dat inkomen gaan er flink op achteruit.

-Éordred