Over de nieuwe koloniale leeslijst

4
620

Ooit was je een koloniale heerser, maar dat is nu voorbij. Het duurt natuurlijk even voordat je dat beseft en afscheid hebt genomen van alle heerlijke rechten die daarbij hoorden, en van al die mooie gevoelens van verhevenheid. Nee, je was niet de milde heerser die orde en welvaart bracht, zoals je al die tijd dacht. Je was vooral superieur in onderdrukken, roven en moorden. Trots wordt schaamte. Of in ieder geval bescheidenheid.”

Was getekend, Wilfred Takken in het NRC Handelsblad, in een boekrecensie van ‘De nieuwe koloniale leeslijst’, een samenstelling van essays onder redactie van Rasit Elibol. Dit boek wil een gids zijn voor de koloniale literatuur, met auteurs als Hella Haasse, E. du Perron en Cola Debrot. De toon is gezet als diverse auteurs, journalisten en academici zoals Lotfi El Hamidi, Alfred Birney, Astrid Roemer en Gloria Wekker de koloniale literatuur mogen ‘duiden’, lees: het ondermijnen van de blanke erfenis en het aanpraten van een collectieve schuld. Het besturen van koloniën, het optuigen van een economisch systeem en het instellen van onderwijs en gezondheidszorg wordt in enkele pennenstreken gedegradeerd tot onderdrukken, roven en moorden. Wie de slechterik is in het verhaal – de koloniale heerser – wordt niet duidelijk. Het gros van de Nederlanders had gedurende de koloniale tijd een hard bestaan; lange dagen zwoegen tegen een hongerloontje. De Nederlandse arbeider stond zelf dicht tegen slavernij aan.

“Maar de boeken over de overzeese gebiedsdelen blijken geschreven door witte kolonialen, die Suriname, de Antillen en Indonesië zien als verloren paradijzen, waar de oorspronkelijke bewoners figureerden als zwijgende bedienden, onderdeel van het exotisch genoegen, of als onbegrepen duister gevaar uit de omringende, donkere bossen. Zulke boeken geven een eenzijdig, vertekend beeld.”

De koloniale literatuur geeft een goede inkijk in het leven van toen in verre oorden. Dat dit vanuit een bepaald perspectief gebeurt is geen nieuws. Romans hebben de eigenschap dat de schrijver in gelegenheid wordt gesteld een wereld te creëren waarin niet zelden geput wordt uit eigen ervaringen. Die eigen ervaringen, zijn al een blijk van een gepositioneerd perspectief.

“Niet voor niets staan er geen boeken in deze bundel die het koloniale leven ondubbelzinnig verheerlijken, want dat vinden we allang niet meer leuk. Vrijwel alle behandelde schrijvers, zowel de witte als de zwarte en de Indonesische, tonen in hun werk in feite hetzelfde: ‘het demasqué van de witte mens, die in de tropische oorden niets te zoeken heeft.’”

Ik weet niet op welke ‘we’ Takken doelt als hij stelt “dat vinden we allang niet meer leuk”. De zin heeft alles weg van projectie vanuit de auteur, die alleen maar bevestiging vindt in zijn sociale milieu. Of de aanmatigende houding van iemand die de norm denkt te kunnen bepalen.
De slotzin uit de alinea leidt duidelijk niet tot enige zelfreflectie. Als een blanke niets te zoeken heeft in de tropen, wat heeft de gekleurde mens dan te zoeken in de hoogontwikkelde landen van het blanke ras? Als er al zoiets zou zijn als een blank, racistisch systeem dat gekleurde mensen onderdrukt, moet dit dan geen signaal zijn voor de gekleurde mens om te vertrekken?

4 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
André1965
Gast
2 maanden geleden

De niet-blanke mens is ook gewoon koloniaal. Wat nu met Europa gebeurt is iets anders dan omgekeerd kolonialisme. De vroegere kolonialen waren uit op geldelijk gewin. Dat is met de moderne, niet-blanke kolonialen niet anders. Slechts een klein deel is vluchteling, de rest gewoon uit op geldelijk gewin. Anders dan bij de Europese kolonisten hoeft er niets veroverd te worden nu. In Europa gaat het kolonialiseren zonder slag of stoot, zonder één militair of geweerschot. Dat komt vooral door de erfenis van de verlichting, het humanisme en de kwalijke ideeën die uit de Franse Revolutie voortkwamen.
Daardoor hebben de niet-blanke kolonisten veel hulp uit de blanke hoek. Van woke-marxisten en andere dwaallichten. Daardoor kunnen ze zonder enige noemenswaardige weerstand Europa binnen wandelen en hier koloniën stichten en buit komen halen, legaal en illegaal.

Uiteindelijk is het dus precies zoals het oude, blanke kolonialisme, maar dan zonder weerstand van de autochtone bevolking. Sterker nog: het deel van de autochtone bevolking dat zich wél verzet wordt hard aangepakt voor de “helpers” en zelfs zo nodig kaltgestellt middels zwartmakerij of juridische procedures.

Andre1965
Gast
2 maanden geleden

Vorige post: uiteraard moet “iets” in de eerste zin “niets” zijn.

Jantje
Gast
2 maanden geleden

De blanken waren eerder in Zuid-Afrika dan de Zoeloes, die er nu de lakens uitdelen.
Ze zijn gewoon door meer geboortes eruit gewerkt en worden nu gediscrimineerd.
Dan heb ik het nog niet over de genocide op de Boeren.
Hetzelfde gebeurt versneld in Europa, want daar krijgen we er ook nog massa import bij van meestal tuig.

Andre1965
Gast
2 maanden geleden

@Jantje. Klopt. Zuid Afrika is er na de machtswisseling bepaald niet op vooruit gegaan. In West- en Zuid Europa zie je dit ook gebeuren, maar dan nog met “enclaves”, doorgaans in de grote(re) steden. Daar is de Afrikanisering en Arabisering al ver gevorderd, met als gevolg verpaupering, chaos, criminaliteit en wetteloosheid.
We zullen nog gaan meemaken dat dit als een olievlek over de kleinere steden en zelfs dorpen gaat trekken. Dat gaat al in hoog tempo door het plaatsen van asieleisers in dorpen en provinciesteden.
Je ziet ze ook al steeds verder doordringen in het bestuur en de ambtenarij. De Tweede Kamer telt steeds meer allochtonen, vooral moslims en ook in de ambtenarij zie je ze steeds vaker, idem in de rechtspraak.