Ontworteling deel 2

Ingezonden brief

Als klein jongetje van 7 verhuisden mijn ouders eind jaren 70 vanuit een dorpje in de Alblasserwaard naar de grote stad. Ik weet nog dat ik er enorm tegenop zag want de grote stad was voor mij iets onbekends. De nieuwbouwwijk waar we gingen wonen had een ontnuchterende uitwerking op mij. Het wass weliswaar nog de tijd dat gezinnen niet belast waren met een overvolle agenda, zodat er nog wel wat onderling contact was tussen de buurtbewoners, zij het mondjesmaat. Maar hoewel de individualisering nog niet had toegeslagen, beviel de stadse mentaliteit mij toch niet. die was veel geslotener en afstanderlijker en je moest meer moeite doen om met mensen in contact te komen. Uiteindelijk slaagde ik er wel in een vriendenkringetje op te bouwen, maar toch heb ik minder kunnen aarden in de stad.

Het was de tijd dat moeders nog gewoon thuis waren, hoewel je hier en daar toch al wel een gescheiden gezin trof. Vaders hadden nog veel meer gezag en lieten dat inderdaad wel eens nadrukkelijk blijken, maar de media waren al druk doende aan hun stoelpoten te zagen. Gezinsruzies kwamen dan ook veel vaker voor dan nu. De begin jaren 80 opgerichte RIAGG’s waren dan ook niet van de lucht. En hoewel er in die tijd nog heel vreemd en lacherig tegen de psychotherapie werd aangekeken, werkte gratis vergoeding door het Ziekenfonds drempelverlagend. Verslagen van sessies en voortgang van de therapie moesten centraal worden verantwoord door de therapeut zodat de overheid een schat aan informatie binnenkreeg over gedachten en drijfveren van steeds meer mensen waar zij tot dan toe geen toegang toe had.

Mensen werd dan ook veelvuldig een trauma of psychische aandoening aangepraat, en ziekmelden op het werk was dan ook een makkie. Dit legde dan ook een aanzienlijke financiële druk op de kleine en middelgrote ondernemers die eigenlijk tot op de dag van vandaag voortduurt. Het was ook nog de tijd dat de huishoudschool nog bestond en meisjes die van school kwamen namen een baantje in de supermarkt om binnen niet al te lange tijd te trouwen, om als het eerste kindje een feit was hun verantwoordelijkheid als huismoeder te nemen.

Wat tenslotte nog opviel in die tijd, was dat het voor werkgevers heel gemakkelijk was om hun werknemers in de WAO te ‘dumpen’. Dit gebeurde dan ook legio en samen met de mogelijkheden van vervroegde uittreding (VUT, prepensioen) zorgde dit natuurlijk voor een versnelde uitstroom van de oude garde werknemers zodat hun plaats kon worden ingenomen door de jonge generatie met nieuwe “frisse” ideeën en opvattingen en die nog gemakkelijk te vormen waren.

Culturele invloeden op de jeugd

De echt ontworteling van de maatschappij ervoer ik toen onder aanvoering van de Veronica-omroep een soort “Sturm und Drang”-achtige stroming op gang werd geblazen waarin de jeugdigheid (levenslust, vrijheid, enthousiasme) en het individu (onafhankelijkheid) centraal stonden, en mede aan de wieg stonden van de huidige individualistische samenleving met haar cynisme en hedonisme. Kenmerkend voor de Veronica-omroep was de Amerikaanse aanpak met veel nieuwe en moderne invloeden zoals de indringende c.q. opdringerige aankondiging van programma’s en DJ’s.

Onder invloed van de New Wave-scene werd de punkscene eigenlijk salonfähig gemaakt waardoor mijn leeftijdsgenoten zich zodanig anders gingen kleden en gedragen dat ik, inmiddels zoals velen afkomstig uit een gebroken gezin, niet echt iets kon vinden om me mee te identificeren. Zeker niet toen onder aanvoering van de VARA het multiculturalisme sterk werd gepropageerd en ik als geboren nationalist voor het eerst kennis maakte met de policor en de afbraak van onze tradities, normen en waarden. Wat mij in de keren dat ik een disco bezocht altijd opviel was het gebrek aan echte vreugde en dat er op de dansvloer (in die tijd) eigenlijk nooit echt gedanst werd: er werd een beetje geschuifeld en wat met de muziek meebewogen. Dit bevestigde voor mij dat het fenomeen ‘discotheek’ niet bij onze cultuur hoorde, maar ons feitelijk werd opgedrongen, niet in de laatste plaats door onze samenleving ermee te overspoelen.

Positief denken?

Een ander interessant fenomeen dat zich (vanuit) de jaren 80 steeds verder ontwikkelde had het fenomeen “positief denken”: een stroming binnen de psychologie die erop gericht was o.a. depressies te behandelen door mensen te leren niet in problemen, maar in mogelijkheden te denken. Dit mondde al gauw uit in een soort van “terreur van de positiviteit”: carrière, succes uitstralen en druk bezig zijn werden belangrijker om mee te tellen dan gewoon te zijn wie je bent.

Iemand die dit laatste in zijn shows keihard afstrafte door de eigenheid van mensen op grove wijze te kakken te zeten was de “komiek” Paul de Leeuw. Het is eigenlijk vreemd dat deze figuur nooit een degelijke afstraffing heeft gehad. De boodschap die van zijn absurde gedrag uiting was min of meer dat je jezelf niet te serieus moest nemen, waarmee het begrip “zelfspot” werd geïntroduceerd: als je over voldoende zelfspot en relativeringsvermogen beschikte was je goed bezig. En inderdaad was dit het grote medicijn om zijn shows ongeschonden te kunnen verlaten. Dat hiermee weer een stukje Hollandse eigenheid werd vermoord moeten we blijkbaar maar op de koop toe nemen, aangezien het begrip “zelfspot” door de media werd overgenomen en verder werd verspreid.

Het bezwaar dat achter het “positieve denken” schuilde, was dat de waarheid er niet zozeer meer toe deed, maar de positieve opvatting ervan. Gezond verstand en realisme werden steeds meer naar de achtergrond gedrukt: relax, maak je niet druk, don’t worry, be happy etc. waren de kreten waar je aan moest voldoen. Wie dat niet deed deed moeilijk, was een zeurpiet of een negatief persoon. Mensen zagen niet in dat dit ten koste ging van hun kritisch vermogen.

Introductie van ’empowerment’

In het verlengde van de positiviteitsbeweging lag die van de empowerment: in een veilige omgeving mensen hun angsten en remmingen leren overwinnen, zodat ze een sterker individu worden en beter functioneren in de maatschappij. Dit is een bijzonder irritant en schadelijk fenomeen omdat deze beweging een enorme schare zwakkelingen heeft opgeleverd met de kenmerken van een sterke persoonlijkheid. Het is irritant omdat ze alleen maar weten op welke knoppen ze moeten drukken en niet beproefd zijn door het leven zelf, waardoor ze de natuurlijke bescheidenheid missen van iemand die dat wel is, en de waarachtigheid waarmee zo iemand de ander tegemoed treedt. Vanuit ondervinding dus.

Het zijn net grote kinderen die de ware toepassing van hun verworvenheden niet kennen en daardoor ideaal om door puppet masters gebruikt kunnen worden. Het is schadelijk omdat nu het land en de maatschappij niet geleid worden door diegenen die wèrkelijk geschikt zijn voor hun vakgebied en derhalve de krachten/weerstand van hun volk verzwakken.

Hyperseksualisering

Wat mij over de jaren 90 nog meer opviel was de seksualisering van met name de vrouw: vanaf jaren 80 werden meisjes/jonge vrouwen vanuit de media steeds meer aangemoedigd seks te hebben vóór het huwelijk. Voor velen van hen die zich hierdoor lieten beïnvloeden was dit een onprettige ervaring. Het proces van seksualisering werd onder het mom van “laat je zien” begin jaren 90 ondersteund door de introductie van de legging. Het effect van de legging was dat vrouwen gemakkelijker over de integriteit van hun lichaam gingen denken, en de drempel om het voor seksualiteit prijs te geven lager werd. Een en ander werd uiteraard gemaskeerd doordat de legging als modeverschijnsel werd gebracht.

Een verdere ontwikkeling in de seksualisering van de vrouw (en de definitieve ontworteling van de jeugd) was de opkomst van de housemuziek en daaraangekoppeld houseparty’s met hun “pillen”. Nu heb ik nooit één houseparty bezocht, maar wat ik ervan heb gehoord is dat onder invloed van (het “dansen” op) de harde muziek en al dan niet onder invloed van drugs zoals XTC natuurlijke remmingen van meisjes (en jongens) minder worden waardoor zijn gemakkelijker tot seks zijn te bewegen. Of dit nu veel meisjes overkomen is of niet, het zal ongetwijfeld hun gevoel voor decorum hebben verminderd en het idee van vrije seks hebben genormaliseerd.

De definitieve doorbraak hiervan is mijns inziens de opkomst van porno op internet, begin van de eeuwwisseling: meisjes en vrouwen van zowat elke leeftijdsgroep zijn nu hoe andere vrouwen “het” doen, en aangemoedigd door tijdschriften als ‘Yes” en “Margriet” en wellicht ook rolmodellen op radio en TV heeft dit bij veel vrouwen de laatste drempels weggenomen en de weg naar normalisatie vrijgemaakt.

De reden dat ik dit zo’n belangrijk onderwerp vind, is dat de seksualisering van de vrouw haar van haar nestdrang berooft en daarmee het gezin als hoeksteen van de samenleving ondermijnt. Niet ook in de laatste plaats omdat seksualisering een vrouw minder in staat stelt een huwelijk in stand te houden. Een toename van welvaart leidt ertoe dat een vrouw de drang verliest om kinderen te krijgen.

We danken de briefschrijver hartelijk voor zijn inzending.