Nieuw bewijs voor vergassingen in Majdanek

1
657

Majdanek had nooit in de geschiedenisboeken terecht moeten komen. Zoals algemeen bekend werden in dit vernietigingskamp tussen 1942 en 1944 fabelachtige aantallen Joden en anderen vermoord. Na de Tweede Wereldoorlog werd bij het proces in Neurenberg bewezen dat 1,7 miljoen mensen hun leven hadden verloren in Majdanek, veelal door vergassing. Hoewel het bewijs voor de massamoord overweldigend was, bleven er twijfels. Het probleem was namelijk dat bijna niets van het bewijs was veiliggesteld:

De Polen hebben het letterlijk onder hun ogen zien gebeuren. Majdanek lag aan de rand van de Poolse stad Lublin. Omdat het kamp zelf geen treinstation had, kwamen de gevangenen aan op het station in het centrum van Lublin en liepen zij vervolgens naar het kamp. De gaskamer stond hemelsbreed 400 meter van de openbare weg. Lokale Poolse inwoners kwamen zelfs in het kamp als betaalde werknemers. Geen van hen kwam op het idee om de gruwelijkheden vast te leggen.

Het Poolse verzet Armija Krajowa (nationale leger) spioneerde intensief, want hun medestrijders zaten vast. Zij konden door het prikkeldraad heen zien hoe elke dag duizenden van hun mensen werden vermoord. Desondanks hebben zij nooit een poging gedaan om de gaskamer te saboteren, terwijl deze buiten het beveiligde deel van het kamp stond, naast de toegangspoort. Als het Poolse verzet daar niet toe in staat was, hadden ze de Britten kunnen vragen. Bij het contact met Londen gaf het Poolse verzet de exacte aantallen nieuwe gevangen door. Ze bleken echter geen actieve herinnering te hebben aan het melden van vergassingen.

Dan de Duitsers. Zoals bekend waren de nationaal-socialisten punctuele bureaucraten, die alle aspecten van het bestaan tot in detail vastlegden. Toen op 23 juli 1944 het Rode Leger Majdanek bereikte, was het kamp volledig intact. Desondanks was er geen enkel document te vinden over de vergassingen. De winderigheid zal de documenten hebben doen wegwaaien.

De Duitsers waren niet alleen bureaucratisch, zij waren ook uitzonderlijk wreed. Na de oorlog deden ze alsof ze van niets wisten, maar dat kan niet omdat de SS’ers al hun wreedheden vastlegden op foto en film. Door een vreemd toeval zijn echter geen foto’s en film van Majdanek bewaard gebleven. Als ware het materiaal opgegaan in gaslucht.

De geallieerden hebben voor de Neurenberg processen duizenden getuigen gehoord. Voormalige gevangen van Majdanek verklaarden dat ze de SS’er Willem Tell speelden als ze dronken waren, door appels op het hoofd van gevangen te plaatsen en deze er met hun pistool van af te schieten. Maar de aanklagers van Neurenberg lieten het na om documentair of fysiek bewijs van de 1,7 miljoen moorden te verzamelen. Voor een zaak die zo gruwelijk was en zo onbetwistbaar, zou vragen om bewijslast de slachtoffers alleen maar kwetsen.

Aan deze pijnlijke situatie is echter nu een einde gekomen, dankzij hoogleraar Kees Ribbens van het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD). De professor heeft namelijk HARD BEWIJS gevonden, die alle twijfel wegneemt. De tekeningen lagen nog op de plankgas. Uit het Algemeen Dagblad:

In dit stripboek uit 1945 staat Holocaust al getekend: ‘Tekenaar was nodig om te geloven wat er gebeurde’

De allereerste striptekening die de laatste fase van de Holocaust in 1944 uitbeeldt. Het is de vondst van hoogleraar Kees Ribbens aan de Erasmus Universiteit. Daarin worden de gruwelen van de gaskamers getoond ten tijde van de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. ,,Men had blijkbaar een striptekenaar nodig om te geloven wat er gebeurde in de concentratiekampen.”

De stripreportage draagt de titel Nazi Death Parade en bestaat uit zes tekeningen. Op de eerste strip is te zien dat Joodse gevangenen aankomen in het concentratiekamp Majdanek in het Zuiden van Polen. Op de tweede plaatje doen de gevangenen afstand van al hun bezittingen. ,,Je ziet dat de Duitsers schoenen en kleren aan het sorteren zijn”, legt Bijzonder Hoogleraar Kees Ribbens aan de Erasmus School of History, Culture and Communication uit. Vervolgens laten ze de gevangenen douchen. ,,En daarna zie je dat ze naar de gaskamer worden gebracht en naakt worden vergast, onder toeziend oog van de nazi’s. Je ziet hoe bot en wrang ze te werk gaan als ze gouden vullingen uit de tanden van gevangenen trekken.” Vervolgens worden de lijken verbrand.

,,Het meest bijzondere is dat je de fase in de gaskamers ziet”, zegt Ribbens. ,,In 1944 was het nauwelijks bekend dat vergassing dé manier was waarop Joden om het leven werden gebracht. Dat ze naar Kamp Westerbork werden afgevoerd, wist iedereen. Niet wat er gebeurde op het moment dat mensen van daaruit naar vernietigingskampen werden gestuurd.”

De hoogleraar, die ook bij het NIOD werkt, kwam de strip per toeval tegen op internet via een verzamelsite van objecten uit de oorlogstijd. Hij is al die tijd onopgemerkt gebleven. ,,Ik ben erg geïnteresseerd in hoe de Holocaust in allerlei stripverhalen wordt uitgebeeld”, aldus Ribbens.

De stripreportage werd gepubliceerd in een pamflet van vijftig bladzijden – The bloody record of Nazi atrocities – dat begin 1945 in verschillende boekhandels in New York te verkrijgen was. De tekenaar is de in vergetelheid geraakte August M. Froehlich, een immigrant die van Oostenrijk naar New York vertrok.

,,Zijn interpretatie klopt niet altijd”, geeft Ribbens als kanttekening. De tekenaar moest afgaan op de informatie die gebaseerd is op getuigenverklaringen uit het concentratiekamp in Majdanek, die hij weer had van Russische journalisten. De beelden moest hij er zelf bij bedenken, want die waren schaars. ,,Inmiddels weten we dat niet de Duitse soldaten de vullingen eruit moesten trekken maar Joodse gevangenen die gedwongen werden om dat te doen. De mensenmassa was natuurlijk ook grootschaliger dan getoond is.”

Met de pamfletten werden burgers eraan herinnerd dat de nazi’s hoe dan ook bestreden moest worden, en dat het de moeite waard was om offers te brengen. Het idee van de gaskamers, vonden veel mensen ‘overdreven’ en ‘ongeloofwaardig’. Moord op zo’n grote schaal was ‘ondenkbaar’ zegt Ribbens. ,,Het werd gezien als propaganda. Dat kwam omdat er geen foto’s en films beschikbaar waren. Een striptekenaar was toen één van de weinigen die de verhalen kon visualiseren.” Pas toen de berichten via het verzet doorsijpelden in Engeland en in Amerika, begonnen mensen te geloven in de gruwelijke gebeurtenissen.

Stripverhalen over de oorlog zijn er al heel lang, weet Ribbens. Veel stripmakers namen indirect politieke verhalen op in strips. Zoals in Superman, waarvan de auteurs Joods waren. ,,Zij waren er goed van doordrongen dat de Joden bedreigd werden in Nazi-Duitsland”, vertelt Ribbens. In vroegere Superman-strips, vecht de superheld tegen autoritaire leiders die verwijzen naar Hitler en de nazi-partij. ,,De boodschap was dat nazi’s de slechteriken waren. Men had blijkbaar een striptekenaar nodig om te geloven wat er gebeurde in de concentratiekampen.”

Helaas, dit keer geen tekening van onze Kees van der Kei.
1 Reactie
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
14 dagen geleden

[…] Nieuw bewijs voor vergassingen in Majdanek […]