Maudie: met tegenslagen verdergaan

Een lange, uitgestrekte weg vol met keien en kuilen, over een landschap van boerenakkers en bloemenvelden, doorheen dorpen en langs vrijstaande huizen. Ze sleurt zich voort met een gemankeerd lichaam, een kreupele pas, getekend en gevormd door het leven. Links en rechts bijeengeslagen door het leven, een constante stroom van tegenslagen, die uiteindelijk allemaal zijn uitwerking hebben. Om zo doende vooruit te raken, rechtop te blijven staan, het maakt een mens enkel maar sterker. Niet ten onder gaan, spartelend en vechtend, met de gedachte er uiteindelijk zoveel sterker mee uit te komen. Een door en door tegengeslagen leven richting een gevormd menszijn en zo uiteindelijk – al begint het met kapotte onderdelen en kromme draden – alles uit het leven te halen en jezelf op te tillen tot ongekende hoogtes.

Dat is nochtans makkelijk opgeschreven, maar hoe werkelijke als mens met zware ongemakken te leven, hoe om te gaan met zware en terugkerende tegenslagen, die niet enkel de lichaamsstructuur aantasten, maar ook het geestelijke vermogen. Hoe ver weg is een dergelijk leven weg van de façademaatschappij waarin wij leven, die opgepoetste figuren presenteert, met rechte ruggen en geboetseerde gezichten, die dag en nacht stralen. Waarin alles direct moet werken en vooral direct moet bevredigen, waar het verlies en vooral de tegenslag, de mokerslag die je naar achteren slaat, niet op de waarde wordt geschat en velen al direct de handdoek in de ring doet gooien. De tegenslag verdient herwaardering en kan gewaardeerd worden als een positief element in het leven, als bovennatuurlijke duw op weg naar hogere sferen.

Maudie is een film voor het hele gezin, gebaseerd op het levensverhaal van de Canadese Maud Dowley. Een kreupele vrouw, met aandoeningen, toebedeeld met een ziekte, die zich uit middels verschijnselen van hevige pijn op de gewrichten, die onder constante spanning staan door druk van de beweging. In de woeste omgeving waar haar wortels liggen is het voor iedereen worstelen om vooruit te komen. Ze wordt door eigen familie en omgeving niet voor vol aangezien, gepest vanwege haar gebreken, omdat het juist in die omgeving nodig is dat alles naar behoren werkt om mee te kunnen draaien. Ze vat het leven echter bij de horens en biedt zich aan als huishoudster bij Everett Lewis, een alleenstaande, in zichzelf gekeerde vent, die dagelijks harde arbeid verricht met het verzamelen en verkopen van vis en hout. Hij is heel duidelijk geen geweldig mensenmens. Het is vanaf de eerste ontmoeting een moeizame relatie van twee verschillende karakters die het beide grote moeite hebben om te (over)leven in een koud en bevolkingsarm gebied op een eiland in het oosten van Canada. Met alle gebreken en twee verschillende zielen, man en vrouw, ingetogen en open, boos en vrolijk, sterk en kreupel, analfabeet en geletterd.

Waar Everett van jongs af aan zijn eigen broek op moet houden en in een weeshuis leert weerbaar te zijn, wordt Maud juist ontzien en in een hoek weggestopt. Ze vindt al jong een uitlaatklep middels schilderen. Als de relatie tussen haarzelf en Everett doorheen de jaren intiemer wordt, gaat ze ook actiever schilderen en veranderd de eenvoudige, vrijstaande eenkamerwoning – zonder elektriciteit en stromend water – in een kleurrijk huisje. Ze trouwen al na enkele weken met elkaar. Haar kunst wordt gewaardeerd door buren en bewoners in de wijde omtrek. Het schildersproces kost haar grote moeite, door het verdraaien van haar handen andere gewrichten, iets dat doorheen haar leven enkel verergert. Haar kunstuitingen zijn die van simpele beelden, direct uit het geheugen en het hart. Volkskunst, zoals wij dit noemen, met niet het artistieke niveau van de grote meesters, maar wel met de oprechte intimiteit zich zo beeldend mogelijk uit te drukken. Het is kunst door en voor gewone mensen zonder grote artistieke pretenties.

Alle tegenslagen waren voor Maud nodig om uiteindelijk het geluk van de kosmische twee-eenheid man en vrouw te vinden en sprankelende kunst op het schildersdoek te maken. Een rottig leven in het vooruitzicht wist ze om te buigen tot een gelukkig bestaan en al haar krachten aan te wenden én tegenslagen te gebruiken om de juiste plek te vinden. De kracht van dit verhaal zit niet enkel in de kreupele die wel het geluk vindt, tegenover de fysiek sterken die in misère raken, of in het pretentieloze element van een volkskunstenaarsbestaan, waarin Maud uiteindelijk boven ‘het eigen kunnen’ uitstijgt. Ze straalt in eenvoud, daar waren anderen zoeken en roven om in het oog van de buren er goed bij te lopen. De grootste ambitie uit dit verhaal blijft voor ons allen nastrevenswaardig, jezelf te vormen tot een groter mens die ten dienste staat van de gemeenschap, ofwel het streven naar een zuivere ziel.

Maudie
Met Sally Hawkins en Ethan Hawke
Duur: 1u 55min
Land: Canada
Jaar: 2016