Heil!

1
2203

Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan heeft de overheid ons opgelegd om op anderhalve meter afstand uit elkaar te blijven. Als we geen handen meer kunnen geven, hoe moeten we dan elkaar groeten? Het zeer oude normaal biedt een uitweg.

Al sinds de eerste ‘coronalockdown’ van maart 2020 en de daarmee verband houdende oproep om geen handen te schudden is de vraag gesteld of de in het westen zo gangbare handdruk terugkeert. We zijn naarstig gaan zoeken naar een redelijk alternatief. In dit artikel verklaren we onze keuze.

Diverse alternatieven werden voorgesteld: de offensief ogende ellebooggroet die vanwege zijn lompheid zeker bij vrouwen misstaat, het voor senioren en gehandicapten niet-ongevaarlijke voetje geven, zwaaien op anderhalve meter wat belachelijk is vanwege de geringe afstand, een nederige buiging maken waarbij het voor blanken zo belangrijke oogcontact gedurende enige tijd doorbroken wordt, het namasté, een sterk cultureel-religieus geïnspireerde groet welke ook als buiging is bedoeld richting Hindoestaanse goden en als laatste een hoofdknikje, wat een slap modern aftreksel is van het beleefd afnemen van de hoed.

Geen van de genoemde alternatieven volstaat. We zoeken een begroeting welke past bij de Europese cultuur en Europese waarden. Dit vraagt om een begroeting met een open houding, met oogcontact, met het in acht nemen van de afstandsregels, een groet zonder religieuze grondslag, een groet die aantoont dat u geen wapentuig of ander gereedschap in uw hand vasthoud, een groet van trouw en verbintenis aan elkaar, ook al mag je elkaar niet aanraken. De conclusie is dat slechts één groet volstaat: de Romeinse groet. Terugkomend op de anderhalvemeterregel is de Romeinse groet bij uitstek geschikt om deze afstand aan te geven.

Klaaglijke types zullen nu tegenwerpen dat de Romeinse groet een achttiende of negentiende eeuws verzinsel zou zijn, dat er meerdere varianten zijn van de Romeinse groet, dat als er al zoiets was als een Romeinse groet dat deze dan niet met gestrekte arm zou worden uitgevoerd, dat de groet gebruikt werd door een hooggeplaatst persoon om zijn superioriteit ten opzichte van ondergeschikten aan te tonen, of juist dat ondergeschikten op slaafse wijze hun onderdanigheid zouden benadrukken door Romeins te groeten.

Feit is dat de rechterhand sinds de Romeinse tijd gerelateerd werd aan trouw en vriendschap. Het is ook een feit dat er meerdere Romeinse kunstwerken zijn waar een saluut wordt afgebeeld dat veel gelijkenis toont met de Romeinse groet. Het uitspreken van het woord: Ave (heil), ging hiermee niet zelden gepaard. Cicero heeft beschreven hoe Octavianus trouw zwoer aan Julius Caesar door zijn rechterarm richting Caesar uit te strekken onder geleide van de woorden: “Opdat ik de eer van mijn vader mag verkrijgen!”

Historiek terzijde, hebben Europeanen door de geschiedenis heen gemeend dat de rechterhand symbool staat voor trouw en vriendschap. Er is ruimte voor discussie over de mate waarin de arm gestrekt dient te worden, de hoeveel graden die de arm de lucht in moet, de mate waarin de arm van het lichaam afwijst en eventueel woordgebruik ten geleide. Twisten over details lijkt echter vooral het domein van puristen en wrokkende menstypen.

We zochten een gezonde, waarlijk Europese, toekomstbestendige groet en hebben deze gevonden.

Heil!

Isengrim

1 Reactie
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Rensje ter Wouw, etiquette deskundige, UvA
Gast
8 maanden geleden

Nu ik er zo over nadenk na van de schrik bekomen te zijn vind ik het zo’n gek idee eigenlijk nog niet. Waarom een zo oud gebruik niet eens nieuw leven in blazen? Door het tonen van de palm van je hand toon je ook nog eens dat je eerlijk en open bent. Daarnaast vermijd je ongemakkelijke situaties door een te harde of te slappe handdruk of een handdruk waarbij je per ongeluk alleen de vingers vastgrijpt. Om nog maar te zwijgen over irritaties vanwege een te lange of te heftig geschudde handdruk, al dan niet met zweterige handen. Het oogcontact gaat veel natuurlijker omdat je niet hoeft te multitasken en je kunt ongeacht je lengte gewoon rechtop blijven staan.