De mislukte aanzet tot stichting van een Verenigd EU en tweedracht met Rusland

Het is 2007 wanneer Frans Timmermans (PvdA) Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken is. Timmermans is echter geen eenvoudige ondergeschikte of bode van Minister Verhagen (CDA). Minister Verhagen is in die tijd duidelijk beloond voor trouw aan z’n politieke voorman Jan-Peter Balkenende, aan het CDA en z’n gehaaide wijze van onderhandelen in de achterkamertjes, een talent dat hij verkreeg door vrijwel direct na zijn elf jaar durende studie geschiedenis de politiek in te gaan. Het enige wat de ministerpost van Verhagen legitimeert is één termijn in het Europese Parlement, waar onduidelijk is wat hij gedaan heeft. Timmermans daarentegen heeft de militaire dienstplicht vervuld, vervolgde zijn leven met een glansrijke diplomatieke carrière en spreekt 5 vreemde talen. In dit artikel wordt middels een bloemlezing van het relevante deel van Timmermans politieke carrière duidelijk hoe serieus er werk is gemaakt van een Europese superstaat en dat de huidige onmin tussen ‘het westen’ en Rusland al eerder is geïntensiveerd.

Het is veelzeggend dat Timmermans en niet de minister onder wie hij dient persoonlijk betrokken is bij het opstellen van de Europese Grondwet. Timmermans uit z’n zorgen over de kansen om de grondwet er doorheen te krijgen. De tijdgeest en de stemming onder de Nederlandse bevolking zijn een obstakel, zo denkt Timmermans. Wellicht zijn er mogelijkheden om een veel meer ingetogen verdrag, dat gericht is op een efficiëntieslag van de EU, te doen slagen. Achter de schermen uit Timmermans zijn zorgen dat ieder compromis een halfslachtige grondwet oplevert, die verdere EU-integratie (lees: uitbreiding) bemoeilijkt, laat staan een Verenigd Europa, een Europese ‘superstaat’.

Uiteindelijk komt er in 2007 alsnog een Verdag van Lissabon, dat volgens critici voor 96% overeen komt met de Europese Grondwet, die in een referendum duidelijk was weggestemd door de Nederlandse bevolking. Dankzij het Verdrag van Lissabon werden de Europese Raad en de Europese Centrale Bank als officiële instellingen toegevoegd aan de vijf bestaande instellingen van de EU. Van een beoogde efficiënteslag kwam niets terecht: er werden louter posities, bestuurslagen en overlegorganen toegevoegd. Voordat het verdrag in werking trad, was de EU decentraal onderverdeeld in drie beleidsterreinen. Dankzij het verdrag werd de EU een gecentraliseerd instituut. Sinds 2003 zijn er, historisch gezien, de grootste hoeveelheid natiestaten aan de EU toegevoegd, tot kandidaat-lidstaat benoemd of worden er gesprekken gevoerd over potentiële toetreding. De EU werkt onverminderd door aan het verwerven van de status als federale superstaat.

In 2007 toonde Timmermans zich al een felle tegenstander van Rusland. In de vijfde Van Bylandtlezing voor Instituut Clingendael stelde Timmermans dat het EU-beleid gericht op Rusland “sterk van retoriek, maar zacht op inhoud” is. In diezelfde lezing probeerde Timmermans reeds een wig te drijven tussen Rusland en buurlanden Wit-Rusland en interessanter nog, Oekraïne: “Ik meen dat Oekraïne in staat moet worden gesteld haar eigen keuzes te maken o.b.v. de analyse van haar positie in Europa, in samenwerking met zowel de EU als Rusland. Oekraïne moet niet gedwongen worden om voor de een, of voor de ander te kiezen. De EU heeft een taak in dezen.”

Bovenstaande citaat lijkt onschuldig, let echter op de stelling dat Oekraïne haar eigen keuzes moet kunnen maken en de taak die de EU zou moeten hebben volgens Timmermans. Eerder in de lezing lanceert Timmermans de stelling dat de EU en Rusland evenredig van elkaar afhankelijk zijn. De EU en haar lidstaten moeten zich niet neerleggen bij de afhankelijkheidssituatie van Russisch olie en gas. Om de verouderde energie-infrastructuur van Rusland te moderniseren, moeten bedrijven uit EU-lidstaten orders krijgen. Op die wijze zou een klant als de EU het gedrag van de leverancier Rusland in sterke mate kunnen beïnvloeden. Op die manier wordt er gewerkt aan een wederzijdse afhankelijkheid. Dit zou de wens van Rusland om haar soevereiniteit te benadrukken, ook richting buurlanden, kunnen doen matigen. Door een grotere mate van continentale veiligheid te realiseren verliest Rusland haar greep op landen als Wit-Rusland, Oekraïne en de Kaukasus, volgens Timmermans.

In de H.J. Schoo-lezing van 2014 is Timmermans nog duidelijker: “Europe has no demos, but it does have a nous, a mind.” Hier staat vrij duidelijk: Europa heeft geen volk, slechts een geest. Dit blijkt ook uit een latere zin: “Europe is therefore first and foremost a way of thinking – a way of life. European societies are all mixtures of the same ingredients, albeit in varying proportions.” Timmermans wijdt uit over de situatie in Oekraïne. Nederland zou binnen de EU een voortrekker moeten zijn van democratisering, stichting van een rechtsstaat, economische ontwikkeling en sociale transformatie van Oekraïne, omdat “The Netherlands also has a great deal of expertise in social transformation and democratisation of post-Soviet states.” Timmermans spreekt vervolgens over de noodzaak van een sterkere EU, een nieuwe orde, waar individuele landen bereid moeten zijn zich te scharen achter de unie als geheel. Landen zouden niet meer in staat zijn diverse uitdagingen het hoofd te bieden. Timmermans herhaald zijn pleidooi voor onafhankelijkheid van Russisch gas en wil daarvoor kijken naar samenwerkingsmogelijkheden met Noord-Afrika, specifiek Algerije en verder met Azerbeidzjan en Iran.

De conclusie is dat de Euromaidanrevolutie van 2014 en de Krimcrisis vrijwel direct daaropvolgend wortels hebben die jaren ervoor zijn gepland, bekostigd en voorbereid, met vreugde tot gevolg. Timmermans heeft zich al die jaren een trouwe behartiger van Europese eenwording getoond en is daar in toenemende mate voor beloond. Op 23 mei 2019 heeft u bij de Europese Parlementsverkiezingen de kans om verdere federalisatie van het megalomane EU-project af te remmen. Laat u door mensen die het beste met u voor zeggen te hebben niet misleiden. Iedere mogelijkheid om soevereiniteit terug te winnen is er één.

Isengrim

https://wikileaks.org/plusd/cables/07THEHAGUE643_a.html