Casus Tiengemeten

0
436

Tiengemeten is een Zuid-Hollands eiland van net iets meer dan tien vierkante kilometer, ontstaan als een zandplaat in het Haringvliet, een rivierarm van de Noordzee met een belangrijke toegangsfunctie voor het achterliggende land. Het is net ten zuiden van de Hoeksche Waard gelegen, waar het sinds 2019 onderdeel van uitmaakt.
De gemeente Hoeksche Waard is een sinds 2019 bestaande fusiegemeente, gevormd uit oude, kleine oer-Hollandse dijkdorpen, boerendorpen en karakteristieke buurtschappen. Het is een dorps, groen en waterrijk deel van Zuid-Holland waar men nog waarde hecht aan gemeenschapszin, traditie en waar men nog met meerdere goed van elkaar te onderscheiden dialecten spreekt. Een ruw contrast met nabijgelegen en existentieel verweesde steden als Rotterdam en Dordrecht.
Gezien de geringe omvang van het eiland, als ook het geringe aantal bewoners (180 zielen op het hoogtepunt), lijkt het triviaal om een artikel te schrijven over Tiengemeten. Het uitkopen van boerenfamilies aldaar zou ons echter lessen kunnen leren over wat boeren elders in Nederland te wachten staat.

Tiengemeten werd in 1668 verpacht aan herenboeren die het eiland geschikt maakten voor met name akkerbouw. Het eiland was slechts te bereiken met een veerpont. Het leven op Tiengemeten kenmerkte zich door een ruig boerenleven, waar het hard werken was, slechts onderbroken door zeeschepen afkomstig uit Indië die bij het eiland voor anker gingen om in quarantaine te gaan. Tiengemeten was grote delen van de tijd afgezonderd, zij het niet afgesloten, van de buitenwereld. Het eiland was eeuwenlang privébezit, waardoor lang niet alle Nederlandse wetgeving van kracht was: mensen konden met auto’s die op het eiland bleven zonder rijbewijs en kentekenregistratie rondrijden. Het libertarisme had zo maar de heersende ideologie kunnen zijn.

Van 1967 tot 1987 was Tiengemeten in bezit van bouwbedrijf Koninklijke Volker Stevin, die het eiland aankocht als beleggingsobject. De boeren waren niet op de hoogte van de aankoop. Zij vreesden dat hun eiland gebruikt zou worden als opslagplaats voor baggerslib, een niet ondenkbaar scenario. De Tiengemeters wisten dit lot af te wenden. Alternatieve scenario’s zijn voorbijgekomen: een pretpark, vliegveld of kerncentrale, maar deze plannen verzandden. Op een gegeven moment was KVS het gebrek aan exploitatiemogelijkheden dusdanig zat dat ze het beleggingsobject Tiengemeten verkochten aan pensioenverzekeraar Amev. Deze verzekeraar bleek, gelukkig voor de Tiengemeters een rustige beheerder van het eiland, die slechts wilde verdienden aan de erfpacht. Toen Amev eenmaal lucht kreeg van plannen om Tiengemeten onderdeel te kunnen maken van de ‘ecologische hoofdstructuur’, wilde het bedrijf graag verkopen. Ook nu klonk er verzet.

Een artikel van Trouw uit 1993 maakt duidelijk dat het uitkopen van de boeren van Tiengemeten niet met zachte hand gepaard ging: “De Zuidhollandse gedeputeerde Lynde Blok (natuur, landschap en agrarische zaken) erkent dat de aankoop van gronden voor natuurontwikkeling, die altijd op vrijwillige basis plaatsvindt, op Tiengemeten wat minder vrijwillig is. De onderhandelingen over de verkoop worden immers met de enige grondeigenaar en niet met de pachters gevoerd.”

Het vrijwillige karakter verdween nadat de boeren van Tiengemeten, verenigd in zeven agrarische bedrijven, zich bleven verzetten tegen uitkoop. In 1997 werd het eiland verkocht aan Natuurmonumenten en werden boeren ontpacht om er een natuur- en recreatiegebied van te maken, met steun van de EU. Ontpachting is niet meer dan een eufemisme voor een gedwongen onteigening. De boeren kregen een financiële compensatie om elders een agrarisch bedrijf te starten. De laatste boer verdween in 2007 met een inmiddels bekende strijdkreet: “No farmers, no food!” De pijn is nooit geheel verdwenen, zoals een artikel uit 2012 duidelijk maakt: “Tiengemeten had de vruchtbaarste grond van heel Nederland. Iedere meter grond werd gebruikt. Zelfs het riet en griendhout werden geëxporteerd. Je had hier geen meter onland zoals de boeren dat vroeger noemden en nu is in hun ogen het hele eiland onland.”

Wie nadere interesse heeft in een documentaire over Tiengemeten, zou de docuserie over het eiland, geregisseerd door Digna Sinke kunnen bekijken. Ter hoor en wederhoor een artikel waarin gejubeld wordt over het succes van de verandering van Tiengemeten van boerenland tot natuur- en recreatiegebied.

Waarom moesten de boeren uitgekocht worden?

Nederland is een delta met weinig tot geen vruchtbare grond buiten het bereik van de getijdes. Na het polderen van veelal drassig waterland kregen onze voorouders de beschikking over de best denkbare grond: vlak, vruchtbaar en altijd voorzien van voldoende water. Het moderne Nederland heet een kennisland te zijn, wat heel wel zo kan zijn, maar ‘ons’ geld verdienen we met Nederland belastingparadijs, Nederland narcostaat, en Nederland als distributiecentrum. De agrarische industrie is de laatste grote industrie die Nederland nog enige economische soevereiniteit biedt, nadat in de jaren ‘80 de grote(!) maritieme industrie veelal verhuisde naar Azië en Nederland achterbleef met een (maritieme) maakindustrie gericht op de high-tech niche.

Tiengemeten is een model voor wat de Nederlandse boeren de komende jaren wacht. Als reden voor de onteigeningen zal de groene agenda vaak worden aangevoerd. Daarnaast zullen gemeenten en provincies de grond claimen voor de woningbouw. Het argument dat er ruimte nodig is om meer huizen te bouwen is niet juist: er zou bij voldoende politieke wil voortvarend van start gegaan kunnen worden met het uitzetten van invasieve exoten. Zij hebben geen recht op ons territorium en veroorzaken schaarste aan woningen, wat ons eigen volk schaadt. Ook zouden de vele huisjesmelkers, zowel individueel maar ook grote beleggingsmaatschappijen gedwongen ingeperkt kunnen worden met nieuwe wetgeving. De spanning op de woningmarkt zou als bij toverslag verdwijnen.

De aanval op de boeren is niets anders dan een aanval op onze zelfbeschikking en door de globalisten bedoeld om ons volksleven te verstoren, zodat zij dit kunnen controleren. Dit kunnen we niet laten gebeuren. We kunnen de boeren niet aan hun lot overlaten. Hun lot is met die van ons allen verbonden.

Isengrim