Alles draait om ras

0
55

In het huidige politieke debat neemt ras een steeds prominentere rol in.
Erkenbrand was met de uitnodiging van Jared Taylor als spreker op de jaarlijkse
conferentie de belangrijke motor achter het aanzwengelen van deze maatschappelijke en
politieke discussie. Nochtans wordt ras gebruikt om politieke opponenten van de gezeten
macht weg te zetten als racist, vaak alleen al omdat ze het bestaan van rassen erkennen.
Over verschillen tussen rassen mag al helemaal niet gesproken worden. De vraag dringt
zich op hoe het toch kan dat ras voor velen een vanzelfsprekend gegeven is, maar toch
minstens even zo vaak als onzinnige illusie van de hand wordt gedaan.

Ras is een handig concept om onderscheid te kunnen maken tussen groepen. Net als ieder
concept dat is gebaseerd op een biologisch en organisch gegeven is ook ras zelf ongeschikt
om duidelijke grenzen aan te kunnen geven, ook al vormt het een duidelijk herkenbaar
geheel. Met betrekking tot individuen is er altijd een grijs gebied waar het concept ras niet
van toepassing is. De verschillende rassen kennen zo als vanzelfsprekend geen goed
begrensde overgang van het ene naar het andere ras. Maar de zaak ligt nog subtieler.

Om met elkaar te communiceren over onze wereld ontwikkelen we uit nood en dood een taal om
efficiënt over gebeurtenissen in de wereld te kunnen praten ten behoeve van individuele en
groepsbelangen. Een analyse van wat taal is geeft informatie over de praktische betekenis
van de wereld voor zowel groep als individu met betrekking tot het kunnen duiden van de
wereld en alles wat hier in leeft en zich hier in afspeelt. De joodse filosoof Wittgenstein trok
parallellen tussen taal en spellen. Volgens hem weet iedereen wat een spel is, toch is er
geen enkele eigenschap die alle spellen gemeenschappelijk hebben. Als dit de aard van taal
en daardoor indirect de aard van de wereld waarin we leven weergeeft, is het niet zo gek dat
we in onze wereld geconfronteerd worden met vanzelfsprekende zaken zoals ras, zonder
ook maar een enkele eigenschap te kunnen vinden die exclusief tot het ene ras behoort of
om per ras ook maar een enkele eigenschap te kunnen ontdekken die ieder individu
behorende tot dat ras bezit.

Al met al is het zo wel duidelijk welke truc bepaalde critici van etno-nationalisme toepassen
om het concept ras te bannen uit realistische maatschappelijke beschouwingen.
Ze verwarren het niet kunnen bestaan van een geheel, met het niet kunnen aangeven van
eigenschappen die in alle delen voorkomen en het niet kunnen vaststellen van duidelijk
gemarkeerde grenzen tussen gehelen. Bijgevolg krijgen we idiote conclusies zoals ras
bestaat niet, ook al kan iedereen rassen van elkaar onderscheiden. Kijk als we zo redeneren
dan kunnen we net zo goed zeggen dat we geen onderscheid kunnen maken tussen
verschillende talen, en dus een afzonderlijke taal zelf niet bestaat. Spelletjes bestaan in dat
geval natuurlijk al helemaal niet.

Persoonlijk heb ik al eens eerder betoogd dat op alle niveau’s de wereld niet volkomen
mechanistisch te begrijpen valt. Niet als daadwerkelijk stoffelijk mechanisme en niet als een
abstract wiskundig mechanisme. Niet alles is berekenbaar, daarom mag men zonder zich te
verontschuldigen spreken over ras als een daadwerkelijk bestaand bezield gegeven.

Jan Hollander